Chương Dương độ 1285: Trận hỏa công rực lửa trên sông Hồng

Kế thanh dã giữa kinh thành ngột ngạt khói binh đao

Ngược dòng thời gian áo tơi máu lửa về mùa hạ năm Ất Dậu, tức năm 1285, cõi giang sơn Đại Việt chìm trong bầu không khí ngột ngạt, bức bối của khói lửa đao binh. Đạo quân xâm lược Nguyên Mông, mang theo niềm kiêu hãnh của những kẻ từng vó ngựa giẫm nát từ Á sang Âu, do Thái tử Thoát Hoan thống lĩnh, đã hung hãn tràn qua ải Nam Quan, xé toạc các phòng tuyến biên thùy để tiến thẳng vào trái tim Thăng Long. Thế nhưng, vị minh quân Trần Thánh Tông cùng đương kim hoàng đế Trần Nhân Tông, dưới sự phò tá của bậc kỳ tài thiên cổ Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn, đã thấu triệt đạo lý “lấy đoản binh chế trường trận”. Triều đình Đại Việt quyết đoán từ bỏ kinh đô, thi triển diệu kế “thanh dã” – vườn không nhà trống. Thăng Long sầm uất ngày nào bỗng chốc hóa thành một bãi hoang tàn phế trọc, không lúa gạo, không bóng người, tựa hồ một nấm mồ khổng lồ chôn vùi nhuệ khí của kẻ chinh phu.

Đạo thiết kỵ Thát Đát hùng hậu bỗng rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Vốn quen với những thảo nguyên lộng gió, binh lính Nguyên Mông nay phải đối diện với tử thần mang tên “khí hậu Giao Chỉ”. Cái nóng nực oi ả của tháng sáu âm lịch kết hợp cùng lam sơn chướng khí, mưa rừng ngập úng đã khiến hàng vạn quân giặc ngã bệnh. Dịch tễ hoành hành, lương thảo cạn kiệt do tuyến hậu cần bị quân dân nhà Trần liên tục quấy rối, băm vằm. Nhuệ khí của những tên sát nhân áo cừu dần bị mài mòn, thui chột. Bọn chúng tựa như loài mãnh thú bị nhốt trong lồng hấp, gầm gừ trong tuyệt vọng. Chớp lấy thời cơ ngàn năm có một, khi “khí thiêng sông núi đã hội tụ, lòng người đã đồng”, Hưng Đạo vương tấu trình lên hai vị chúa thượng, chính thức phất cờ chuyển từ thế phòng ngự bảo toàn lực lượng sang thế tổng phản công sấm sét. Điểm oanh kích mang tính quyết định, chiếc chìa khóa mở toang cánh cửa thu hồi Thăng Long, chính là thủy trại khổng lồ của địch đóng tại Chương Dương độ. Nhận trọng trách cầm quân tiên phong xé nát phòng tuyến này là vị hoàng thân quốc thích văn võ song toàn: Thái sư Chiêu Minh Đại vương Trần Quang Khải. Cùng kề vai sát cánh là những lưỡi gươm sắc bén nhất của vương triều: Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản với ngọn cờ thêu sáu chữ vàng rực sáng, cùng kiệt tướng Phạm Ngũ Lão oai phong lẫm liệt. Thiên la địa võng đã giăng sẵn, chỉ chờ tiếng sấm khởi nguồn.

Chương Dương bùng lửa, thủy sư Đại Việt phá tan hạm đội giặc

Bến Chương Dương, án ngữ dòng sông Hồng cuộn sóng, bấy giờ là một cứ điểm phòng ngự yết hầu, nơi neo đậu của hàng trăm chiến thuyền khổng lồ mà quân Nguyên Mông dùng để phong tỏa mặt nam kinh thành và bảo vệ tuyến giao liên huyết mạch. Đêm hạ tuần tháng năm âm lịch, màn sương trắng xóa lững lờ trôi trên mặt nước tựa hồ tấm áo choàng che chở cho những người con đất Việt. Đại đạo thủy sư của triều Trần, với những chiếc mông đồng thon dài, uyển chuyển tựa loài giao long, lặng lẽ rẽ sóng tiến sát dinh trại địch. Binh lính giặc Thát đa phần đang chìm trong giấc mộng mệt mỏi, u oán, hoàn toàn không hay biết tử thần đã gõ cửa. Bất thần, tiếng sừng trâu trận rúc lên xé toạc màn đêm tĩnh mịch, vang vọng chấn động cả chín tầng mây.

Hàng vạn mũi hỏa tiễn tẩm dầu hắc và lưu huỳnh từ trận tuyến quân Trần phóng vút lên không trung, rực rỡ và tàn khốc tựa như một cơn mưa sao băng rớt xuống từ cõi diệt vong. Những mũi tên lửa cắm phập vào những cánh buồm khô khốc, vào boong gỗ tẩm dầu của hạm đội Nguyên Mông. Ngọn lửa bùng phát dữ dội, liếm láp thiêu rụi mọi thứ trên đường đi, thắp sáng cả một khúc sông Hồng bàng bạc. Giữa ánh lửa đỏ rực và tiếng nổ đinh tai nhức óc của gỗ ván vỡ vụn, đội thủy binh cảm tử nhà Trần với những cánh tay rắn chắc khắc hằn hai chữ “Sát Thát” phóng móc câu liêm, neo chặt mạn thuyền địch, thoăn thoắt phi thân lên boong tấn công cận chiến. Hoài Văn hầu Trần Quốc Toản, bậc thiếu niên anh hùng chí khí ngút trời, tay vung thanh long đao nặng trĩu đi tiên phong xông thẳng vào trại chỉ huy của giặc. Quả cam vỡ nát trong tay ngài thuở nọ nay đã quy tụ thành ngọn lửa hận thù không thể dập tắt, mỗi nhát đao bổ xuống là một sinh mạng giặc Thát lìa đời. Phạm Ngũ Lão tả xung hữu đột với cây xà mâu vạn địch, thế đánh kinh hồn tựa mãnh hổ vồ mồi, đi đến đâu xác giặc ngã rạp tựa rạ khô trước trận cuồng phong. Lính thiết kỵ Nguyên Mông vốn chỉ quen phi nước đại trên thảo nguyên bằng phẳng, nay chới với, mất thăng bằng trên những mạn thuyền tròng trành, ngập trong biển lửa. Sự cuồng nộ và kỹ năng chiến đấu giáp lá cà tuyệt luân của quân dân Đại Vệt đã biến Chương Dương độ thành một lò sát sinh khổng lồ. Máu giặc tuôn trào hòa vào dòng nước đỏ nặng phù sa, thây chết chất thành đống nghẽn cả một khúc sông giang sơn gấm vóc.

Khúc khải hoàn trở lại Thăng Long và lời thơ vang vọng muôn đời

Sức mạnh quật khởi và ý chí quyết tử của đại quân nhà Trần đã tạo nên một cơn sóng thần đè bẹp hoàn toàn sức kháng cự của đội quân từng tự xưng là vô bách chiến bách thắng. Hệ thống phòng ngự cứ điểm Chương Dương sụp đổ tan tành chỉ trong chớp mắt của buổi ban mai. Tướng lĩnh Nguyên Mông kẻ thì tử trận dưới lưỡi gươm oán hờn của Đại Vệt, kẻ thì hồn xiêu phách lạc, giẫm đạp lên nhau mở đường máu bỏ chạy thục mạng về phía Thăng Long để báo hung tin. Cánh cửa thép bảo vệ kinh đô từ phía Nam đã bị đập nát. Thừa thắng xông lên, Thái sư Trần Quang Khải xua quân tiến thẳng, kẹp chặt vòng vây Thăng Long. Thái tử Thoát Hoan bấy giờ đóng quân trong kinh thành, nhận mật báo mà kinh hãi tột độ, tay chân rụng rời. Thấu hiểu thế cục đã xoay vần, đại quân đã lâm vào đường cùng, vị hoàng tử kiêu ngạo của đế chế Nguyên Mông đành nuốt hận, vội vã hạ lệnh bỏ trống Thăng Long, dẫn tàn quân tháo chạy qua sông Hồng để tìm đường thoát thân về phương Bắc, bắt đầu cho một cuộc tháo chạy nhục nhã ê chề bậc nhất trong sử sách, nơi mà sau này y phải chui rúc vào ống đồng để tránh những trận mưa tên bủa lưới.

Chiến thắng Chương Dương độ không đơn thuần là một trận thủy chiến thành công xuất sắc, mà là bản lề thép định đoạt toàn bộ cục diện của cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ hai. Bằng tư duy quân sự uyên bác, nghệ thuật kết hợp hỏa công và thủy chiến thần sầu, quân đội Đại Việt đã tái lập lại trật tự giang sơn, khẳng định chân lý bất diệt: không một thế lực bạo tàn nào có thể khuất phục được một dân tộc đồng lòng chung sức. Giữa niềm hoan ca của ngày khải hoàn tưng bừng đón Thái thượng hoàng và Hoàng đế ngự giá hồi kinh Thăng Long, giữa cờ xí rợp trời và tiếng reo hò của muôn dân trăm họ, Thái sư Chiêu Minh Đại vương Trần Quang Khải đã xuất khẩu thành chương, ngâm vang khúc tráng ca lưu danh muôn thuở: “Đoạt sáo Chương Dương độ, Cầm Hồ Hàm Tử quan, Thái bình tu trí lực, Vạn cổ thử giang san”. Lời thơ ấy dẫu trải qua bao lớp bụi thời gian vẫn còn vang vọng sục sôi cường liệt, tựa như lời tuyên thệ đanh thép của hồn thiêng sông núi, mãi mãi là niềm tự hào chói lọi của dòng dõi con rồng cháu tiên

.